Danışma Hattı: 0434 827 82 00

COVİD 19 VE GEBELİK

Blog-Resim
30-03-2020

COVİD 19 VE GEBELİK

1-Gebeler COVİD 19 enfeksiyonu açıdan yüksek risk grubunda mıdır?

Gebelerde genel populasyona göre artmış bir duyarlılık bildirilmemiştir. Ancak gebelerin hastalıklara karşı gebe olmayanlara göre daha duyarlı olmaları, morbidite ve mortalitelerinin daha yüksek olması, benzer virusler olan SARS ve MERS enfeksiyonlarının gebelerde yarattığı yüksek ölum oranları yüzünden şupheli yada enfekte gebelerin yönetiminin bu konuda yetkin bir multidisipliner ekip tarafından yapılması gerekmektedir.

2-Gebelikte COVİD 19 enfeksiyonu geçirilmesi durumunda anne ve bebek açısından riskler nelerdir?

Gebelerde kısıtlı sayıda bilgi mevcuttur ve şimdilik yönetim gebe olmayanlar gibidir. Bazı gebelerde fetal distres ve erken doğum görulmuştur. COVID-19 saptanan 9 gebeyi içeren bir vaka serisinde klinik bulgular gebe olmayanlara benzerdir. Vakaların yedisinde ateş, dördünde öksürük, üçünde kas ağrısı, ikisinde boğaz ağrısı ve halsizlik bildirilmiştir. Bütün vakalarda pnömoni gelişirken mekanik ventilasyon ihtiyacı olmamıştır. Diğer bir vaka serisinde toplam 9 gebenin altısında intrauterin fetal distres gelişirken, altısı erken doğmuştur. Bu iki seride de anne ölümü gerçekleşmezken, bebeklerde virüse rastlanmamıştır. Bununla birlikte bebekler de anne karnında ölüm riskinde artış da bildirilmiştir. Ancak vaka sayısı az olduğu için bu konuda emin olmak zordur. Son 20 yılda iki ayrı koronavirüs daha insanlarda ağır hastalığa yol açmıştır: SARS ile enfekte olan gebelerde ölüm oranı %25 olarak bildirilmiştir. MERS ise ölüm oranı %23 olarak bildirilmiştir.

3-COVİD 19 anneden bebeğe geçer mi?

Gebelerin COVID-19’a daha duyarlı olduğunu gosteren bir bilgi yoktur. İntrauterin enfeksiyon yaratıp konjenital enfeksiyon yaptığına dair kanıt bulunamamıştır ancak vaka sayısı az olduğu icin net bir karar verilmesi zordur. Test pozitif annelerden doğan bebeklerde yapılan çalışmalarda bebeklerde test pozitif saptanmazken, bebeklerde corona virüse karşı antikor oluşumu da saptanmıştır. Yenidoğan grubunda şu an için doğum sonrası bulaşma daha önemli yer tutmaktadır.

4-COVİD 19 testi pozitif olan annenin doğum şekli nasıl olmalıdır?

Doğum eylemi başlayan vakalar Sağlık bakanlığı tarafından bildirilen koşullarda izole odalarda doğum ünitesinde takip edilmelidir. Doğum şekli konusunda net bir öneri yoktur. Serilerde doğumlar büyük ölçüde sezaryenle yapılmıştır. Vajinal sekresyonun bebeğe geciş riski yarattığına dair bir kanıt yoktur.

Şüpheli veya doğrulanmış korona viruslu gebenin epidural veya spinal blok alamayacağına yönelik bir kanıt yoktur. Vajinal doğum ve sezaryen icin öncelikle bölgesel anestezi tercih  edilmelidir.

Hastanın durumu ağırlaşırsa vajinal doğumdan sezaryen doğuma geçiş konusu

değerlendirilmelidir.

Vajinal doğum sırasında semptomları artan veya yorulan vakalarda doğumun 2.

evresi kısatılmaya calışılmalıdır. Geç kordon klemplenmemesi önerilmektedir.

 

5-Gebeliğinde COVİD 19 tanısı alan gebelerin takibi ve doğum zamanlaması?

Annelerin takiplerinde rutin obstetrik değerlendirmelere ek olarak, doppler incelemesi, kan değerlerinin ve elektrolit değerlerinin incelenmesi, oksijen saturasyonu ve solunum kapasitesinin değerlendirilmesi gereklidir. 

COVID-19 tanısı alan orta/ağır bulguları alan vakalarda akciğerin direkt grafi ve tomografi gibi yöntemlerle görüntülenmesi fetus korunarak yapılabilir.

Hafif vakalar da semptomatik tedavi önerilirken sıvı ve elektrolit dengesinin takibi ve idamesi yapılmalıdır. 26-28. Gebelik haftalarından itibaren fetal kalp atımı ve kontraksiyon takibi, ultrasonografide fetal büyüme ve amniyon sıvısı takibi yapılmalı, gerekirse Doppler kullanılmalıdır.

Ağır vakalar pnömoni tedavisi, antibakteriyel tedavi, Kan basıncı ve sıvı elektrolit dengesi kontrolu ve idamesi, oksijen tedavisi, fetal ve uterin monitorizasyonu içerir.

Miad gebelik haftasına ulaşmış olan gebelerde uygun obstetrik kriterlere göre doğum şekli seçilebilir. Preterm doğum düşünülen hastalarda ise doğum kararı multidisipliner ekip tarafından fayda-zarar dengesine göre verilmelidir. Burada en çok dikkat edilen konu maternal durumdur. Bu hastalarda Maternal ateş, kandaki oksijen saturasyonu, solunum oranı, nabız, tansiyon sıkı takip edilmelidir. Fetus Surekli  elektronik Fetal İzlem ile takip edilmelidir. Kan Oksijen saturasyonu ≥ 95% tutulmalıdır. Akciğer maturasyonu icin glukokortikoid kullanımının bir zararı gösterilememiştir uygulanabilir. Bu sayılan kriterlerde bozulma olması, anne ve bebek açısından mortalite ve morbidite riskinde artış olması üzerine doğum kararı verilmelidir.

6-COVİD 19 salgınında Gebeler hangi aralıklar ile kontrole gitmelidir?

Şüpheli bir temas sonrası gerekli izolasyon suresi (14 gun) dolana kadar acil durumlar dışında muayene ertelenebilir. Gebeyle iletişim kurularak bilgilendirme yapılmalı, randevu zamanı bildirilmelidir.

7-Doğum sonrası corona virüs ile enfekte olan annenin ve bebeğin bakımı nasıl olmalıdır?

Öncelikle tüm yenidoğanlar COVID-19 acısından test edilmelidir. Çin’den yayınlanan bazı bildiriler doğrulanmış korona virusu olanların 14 gün boyunca bebeklerinden ayrı kalmalarını önermiştir. Bununla birlikte, bu durumun anneyle bağ kurma ve beslenme konusunda olumsuz etkileri olabilir. Bu acıdan anne ve bebeğin bir arada tutulması önerilmektedir. Bu duruma fayda-zarar dengesine göre multidisipliner ekip tarafından karar verilmelidir.

Bebek doğum sonrası yıkanmalıdır.

Bebek stabil olduğu an refakatçiye verilmelidir.

Bebek stabil değil, yatış veya sevk düşünülüyorsa ya da refakatçi yok ve gelinceye kadar doğum yapılan ortamda anneden en az 2 metre mesafede açık yatakta izlem yapılabilir.

Bu süre içerisinde anne hızlıca ortamdan uzaklaştırılmalıdır.

Anne ile bebeğin teması sonuçlar net belli oluncaya kadar kesilmelidir.

 

8-Corona ile enfekte anne bebeğini emzirebilir mi?

Şu anda virusun anne sutunde taşınabileceğine dair bir kanıt yoktur. Bu nedenle emzirmenin iyi bilinen faydalarının, korona virusun anne sütü ile bulaşabilme potansiyel riskine göre daha ağır bastığı düşünülmektedir.

Bebeğinize, biberonlara veya sağma pompalarına dokunmadan önce mutlaka el yıkanmalı.

Bebek memede beslerken, anneye yüz maskesi takılmalı.

Her kullanımdan sonra pompaların temizlenmesi için gerekli öneriler izlenmeli.

Sağılmış sütün bebeğe verilmesi konusunda tecrübeli birinden yardım istenmelidir.

Katı sterilizasyon kurallarına uyulmalı, hastaya özel bir pompa kullanılmalıdır.

Covid-19 testi pozitif olan veya şüpheli olup testi sonuçlanmayan annenin sütünden doğum sonrasında ilk sağımda ve en az 3 gün sonrasında Covid- 19 için örnek alınmalıdır.

Her 2 örnekte negatif sonuç çıkıncaya kadar anne sütü sağılsa bile anne sütü tedbiren verilmemelidir.

Maalesef bu şüpheli ve kanıtlı olgular için bu sürede bebek mama ile beslenmelidir.